شهرستان مشکین شهر یکی از شهرستانهای
استان اردبیل می باشد که در دامنه کوه سرفراز
سبلان قرار دارد. این شهر با مرکز
استان 85 کیلومتر فاصله دارد و با قرار گرفتن در
ارتفاع 1395 متری از سطح دریا ونزدیکی با سبلان 4811 متری از طبیعتی زیبا و دلنشین و آب و
هوایی خنک برخوردار است.
وجود آبگرمهای متعدد و گردشگاههای
طبیعی و تاریخی همه ساله گردشگرهای بسیار زیادی را
به سوی مشکین شهر جذب می کند.
مشکین شهر از شمال شرق و شرق به
جمهوري آذربايجان ، از شمال غرب به دشت مغان ، از
جنوب شرق به شهرستان اردبيل ، از
جنوب غرب به شهرستان سراب و از غرب به شهرستانهاي
اهر و تبريز محدود است.
اين شهرستان شامل 3 بخش مركزي ، مشكين
شرقي و ارشق می باشد و وسعت آن 3615/8 کیلومتر
مربع می باشد. طبق آمار 1375 جمعیت
آن 164007 نفر بوده است.
وجه تسمیه خیاو
خياو يك اسم پهلوي پارتي است كه در لهجه محلي «خي
او» «خييوو» تلفظ مي شود. «خي» به معني خيك ، مشك
، كيسه چرم و آوند پوستي براي حمل
آب و « آو » هم به معني آب است. انتخاب اين اسم
براي اين شهر بي مناسبت نيست ،زيرا وجود كوه سبلان در جنوب اين شهر به عنوان منبع سرشار آب
موجب شده است تا در
تمامي فصول سال ريزآبه هاي آن به سمت خياو جريان
يافته و در شمال اين شهر به قره سو
بريزد. از طرف ديگر با توجه به معني خيابان
(خياوان) كه به معني راه ساخته شده درميان دو صف درختان باغ و گذرگاههايي است كه ميان باغچه ها و
درختچه ها به طول و عرض
باغ در برابر يك ديگر ترتيب دهند. از آنجايي كه
شهر خياو از زمانهاي سابق داراي
درختان تنومند و باغ و باغات در كنار رودها و
خيابانه و گذرگاهها بود نام خياو بيمشابهت با معني خياوان نيست. گفتني است
نام خياو در دورههايي از تاريخ اسلام ميمند بوده
است. در روزگار سلجوقیان و اتابکان آذربایجان آن
راوراوی مینامیدند. در
سال
۶۰۵/۱۲۰۹م
که گرجستان این بخش از ایران را تصرف کرده بودیکی از امیران گرجی به نام
بیشکین، این شهر را به نام خود نامگذاری کرد. در
حكومتميرزا خان در سال
1316 هجري شمسي به فرمان وي نام باستاني و معني
دار خياو به مشكينشهر
تغيير داده شد مع الاسف به مرور زمان با برگزيدن
اسم مشكين بر اين شهر ، تاريخاين شهر را به سال 1316 ه ش يا
حداكثر به دوره حكومت بيشكين گرجي مي رسانند در
حاليكه قدمت اين شهر به
دوره هاي ما قبل تاريخ و هزاره هاي اول قبل از
ميلاد مسيح ميرسد